Ortognatik cerrahi nedir?

Ortognatik cerrahi; çenelerin iskeletsel yapı ve şekil bozukluklarını, çenelerin yüz ile ilişkisini ve çenelerin birbiriyle olan uyumsuzluklarını düzeltmeyi amaçlayan, tam teşekküllü ameliyathanelerde genel anestezi altında gerçekleştirilen çene ameliyatlarıdır. Ortodontik problemler dişsel ve iskeletsel olarak ikiye ayrılır. Çapraşıklık, boşluklar veya kapanış bozuklukları gibi dişsel problemler ortodontik tedavi ile çözülebilirken; alt çenenin önde olması, çene asimetrisi, üst çene sarkıklığı gibi iskeletsel problemler yalnızca ortodontik tedavi ile düzeltilemez. Bu tür durumlarda ortodontik tedavi ile birlikte ortognatik cerrahi uygulanır.

Çene ameliyatlarını kimler yapmaktadır?

Ortognatik cerrahiler, plastik cerrahlar veya çene cerrahları tarafından yapılmaktadır. Her ortodonti uzmanının birlikte çalıştığı ve hastasına önerdiği cerrahlar bulunur. Tedavi bir ekip çalışması gerektirdiğinden ortodontistiniz genellikle deneyim sahibi olduğu cerrah ile süreci yürütmeyi tercih eder.

Çene ameliyatlarını kimler yaptırabilir?

Çenelerin büyüme-gelişim süreci tamamlanmış, genellikle 18 yaşını geçmiş hastalar çene ameliyatı yaptırabilir.

Hangi durumlarda çene ameliyatı yapılması gerekmektedir?

Aşağıdaki iskeletsel çene bozukluklarından biri veya birkaçı mevcutsa çene ameliyatı gerekebilir: alt çenenin yüze göre önde veya geride olması, üst çenenin önde veya geride olması, alt veya üst çene asimetrisi, ön açık kapanış (önde ısırma problemi), üst çenenin sarkmasına bağlı dişeti gülümsemesi (gummy smile), çenelerin iskeletsel darlığı, üst solunum yolu darlığına bağlı nefes problemleri, eklem hastalıkları, uzun yüz sendromu, çenelerin gelişim geriliği veya asimetrik büyümesi, alt çene ucunun çok silik veya fazla belirgin olması, travmaya bağlı yüz-çene bozuklukları.

Çene ameliyatı yapılacak ise ortodontik tedavi gerekli midir?

Evet, gereklidir. İskeletsel problemlerde dişlerin çenelere göre konumu bozulduğu için ameliyat öncesinde dişlerin doğru pozisyona getirilmesi gerekir. Bu hazırlık sürecine “dekompansasyon tedavisi” denir ve ameliyat öncesi ortodontik tedavinin en önemli basamaklarından biridir.

İskeletsel probleme sahip hastalar ameliyat olmazsa ne olur?

İskeletsel problemlerin tedavi edilmemesi; dişlerde ilerleyen bozukluklara, dişeti hastalıklarına, kemik erimesine, diş çürüklerine, aşınmalara ve diş kayıplarına neden olabilir. Ayrıca kapanış bozukluğunun uzun dönemde temporomandibular eklem problemlerine (eklem ağrısı, çene açmada kısıtlılık, eklem sesleri) yol açması mümkündür.

Çene ameliyatı kaç saat sürer?

Ameliyat süresi, tek çene (sadece alt veya üst çene) ya da çift çene operasyonu olmasına göre değişir. Genellikle 1,5 ile 4 saat arasında tamamlanır.

Her iskeletsel problemde çene ameliyatı gerekir mi?

Hafif düzeydeki bazı iskeletsel problemlerde, kişi estetik veya fonksiyon açısından rahatsızlık duymuyorsa yalnızca ortodontik kamuflaj tedavisi uygulanabilir. Bu tedavide dişler fizyolojik sınırlar içinde hareket ettirilerek görünüm iyileştirilir. Ancak kamuflaj tedavisi ancak doğru endikasyonla uygulanmalıdır; aksi halde uzun vadede diş ve eklem sağlığını olumsuz etkileyebilir.

Çene ameliyatı yapılacak kişilerde nasıl bir yol izlenir?

Öncelikle doğru teşhis ve planlama için röntgenler (lateral sefalometrik, panoramik, anteroposterior), ağız içi ve dışı fotoğraflar, modeller, eklem kayıtları (MPI) ve tomografi alınır. Planlama sonrası ortodontik tedaviye başlanarak dişlerin ameliyat için doğru pozisyona gelmesi sağlanır. Hazırlık tamamlanınca kayıtlar güncellenir ve cerrahi planı kesinleştirilir. Tek veya çift çene ameliyatı, cerrah tarafından genel anestezi altında gerçekleştirilir. Hasta genellikle 1 gece hastanede kalır. İlk haftada ameliyat splinti elastiklerle kullanılır. Birkaç hafta sonra splint çıkarılır ve ortodontik tedaviye devam edilir. Toplam tedavi süresi genellikle 1 ile 2,5 yıl arasında değişir. Nadir durumlarda ameliyat ortodonti tedavisinden önce yapılabilir, bu yönteme “surgery first” protokolü denir.

Çene ameliyatlarından sonra iyileşme süreci nasıldır?

Ameliyat sonrası ilk bir haftada ağrı, şişlik ve çene hareketlerinde kısıtlılık görülmesi normaldir. Bu dönem ilaçlarla kontrol altına alınabilir. Ameliyatın tek veya çift çene olmasına bağlı olarak 4-6 hafta içinde genel iyileşme sağlanır.

Çene ameliyatları riskli midir?

Her cerrahi işlem belirli riskler barındırır; bu nedenle çene ameliyatlarının bu alanda uzman, deneyimli cerrahlar tarafından yapılması önemlidir. Uygun ekip ve doğru planlama ile riskler minimize edilir.

Çene ameliyatından sonra his kaybı oluşur mu?

Ameliyat sırasında sinirlerde geçici hassasiyet oluşabilir. Bu nedenle ameliyat sonrasında bölgede uyuşukluk, karıncalanma veya hissizlik (parestezi) görülebilir. Bu durum genellikle zamanla düzelir ve sinir iyileşmesi çoğunlukla 6 ay içinde tamamlanır.

Çene ameliyatından sonra yüzde iz kalır mı?

Hayır. Çene ameliyatlarında tüm kesiler ağız içinden yapıldığı için ameliyat sonrası yüzde dışarıdan görünen herhangi bir iz kalmaz.